مانیتورینگ شبکه به معنای پایش مستمر وضعیت تجهیزات، پهنای باند، تأخیر و رخدادهای امنیتی در زیرساخت شبکه است. بدون مانیتورینگ فعال، بسیاری از مشکلات تا زمانی که کاربران با آن مواجه شوند و گزارش دهند، ناشناخته باقی می‌مانند.
یکی از مزایای اصلی مانیتورینگ، تشخیص زودهنگام روندهای غیرعادی است — مثلاً افزایش ناگهانی ترافیک از یک دستگاه خاص که می‌تواند نشانه یک مشکل امنیتی، یا نزدیک‌شدن یک لینک به ظرفیت حداکثری که می‌تواند نشانه نیاز به توسعه زیرساخت باشد.
از نظر عملیاتی، مانیتورینگ همچنین به تیم فنی کمک می‌کند تا در زمان بروز قطعی، سریع‌تر منبع مشکل را شناسایی کرده و آن را برطرف کند؛ به‌جای عیب‌یابی کور، داده‌های تاریخی و لحظه‌ای عملکرد شبکه در دسترس است.
یک سیستم مانیتورینگ مؤثر باید هم شامل پایش عملکرد (Performance Monitoring) و هم پایش رخدادهای امنیتی باشد، و به‌گونه‌ای پیکربندی شود که هشدارهای مهم را به‌موقع و بدون سروصدای اضافی (False Positive زیاد) به تیم فنی اطلاع دهد.